Μια νέα δέσμη οικονομικών επιβαρύνσεων προετοιμάζεται για την ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα, ανατρέποντας τις προσδοκίες για ελάφρυνση που είχαν καλλιεργηθεί από τη μείωση του κρατικού ΕΝΦΙΑ. Αυτή τη φορά, οι νέοι φόροι έχουν τοπικό χαρακτήρα και θεσπίζονται απευθείας υπέρ των Δήμων και των Περιφερειών, γεγονός που αναμένεται να ασκήσει νέες αυξητικές πιέσεις στην ήδη επιβαρυμένη αγορά των ενοικίων.
Πρόκειται για το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης και το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης, δύο εισπρακτικά μέτρα που θα κατευθύνονται απευθείας στα ταμεία της τοπικής αυτοδιοίκησης για τη χρηματοδότηση υποδομών, αντί για τον κρατικό προϋπολογισμό. Ο συνδυασμός αυτών των δύο κρατήσεων μπορεί, στην ανώτατη κλίμακά του, να διαμορφώσει μια ετήσια επιβάρυνση που θα αγγίζει το 1,05% επί της αξίας του ακινήτου.
Οι νέες ρυθμίσεις, οι οποίες έχουν ενταχθεί στον υπό δημόσια διαβούλευση «Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης», προβλέπουν ότι η επιβολή των φόρων θα ξεκινήσει επίσημα από την Πρωτοχρονιά του 2027. Η εισπρακτική μέθοδος θα είναι άμεση, καθώς και τα δύο τέλη θα ενσωματωθούν στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.
- Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ): Θα επιβαρύνει σχεδόν το σύνολο των ακινήτων που βρίσκονται εντός της δικαιοδοσίας των δήμων της χώρας.
- Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΤΠΑ): Το ύψος του θα καθορίζεται με απόφαση της εκάστοτε περιφερειακής ενότητας, με τον συντελεστή υπολογισμού να κυμαίνεται από 0,15 έως 0,35 τοις χιλίοις επί της αξίας του ακινήτου.
Οι ανακοινώσεις έχουν ήδη προκαλέσει την έντονη αντίδραση των θεσμικών φορέων της αγοράς ακινήτων. Σύμφωνα με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), η προσθήκη αυτών των υποχρεώσεων ισοδυναμεί με έναν νέο «αυτοδιοικητικό ΕΝΦΙΑ». Η ομοσπονδία επισημαίνει ότι η νέα επιβάρυνση αποτελεί ουσιαστικά τριπλασιασμό του υφιστάμενου Τέλους Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ), ξεπερνώντας σε μέγεθος ακόμη και το παλαιότερο ΕΤΑΚ, όπου ο συντελεστής περιοριζόταν στο 1 τοις χιλίοις.
Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι η κατάργηση του Φόρου Ηλεκτροδοτουμένων Χώρων (Φ.Η.Χ.) δεν λειτουργεί ως ισοζύγιο, καθώς εκείνος ο φόρος επιβάρυνε τους ενοικιαστές, ενώ τα νέα τέλη μετακυλίονται εξ ολοκλήρου στους ιδιοκτήτες ακινήτων.
Πέραν του οικονομικού σκέλους, η εφαρμογή του μέτρου κρύβει σοβαρούς κινδύνους και παγίδες για τις σχέσεις ιδιοκτητών και ενοικιαστών, εξαιτίας του τρόπου είσπραξης. Βάσει του σχεδιασμού, όταν οι λογαριασμοί ενέργειας εξοφλούνται από τους ενοικιαστές, εκείνοι θα έχουν το δικαίωμα να παρακρατούν τα ποσά των δύο τελών από το μηνιαίο μίσθωμα που καταβάλλουν στον ιδιοκτήτη.
Εδώ όμως εντοπίζεται ένα σημαντικό νομικό και φορολογικό κενό:
- Η καταβολή μειωμένου ενοικίου μέσω τραπέζης, εξαιτίας της παρακράτησης του τέλους, ενδέχεται να καταγραφεί από τα συστήματα της ΑΑΔΕ ως ελλιπής καταβολή μισθώματος.
- Ως αποτέλεσμα, οι εκμισθωτές κινδυνεύουν να χάσουν το αφορολόγητο ποσοστό 5% επί των εισοδημάτων τους από ενοίκια.
- Αντίστοιχα, οι ενοικιαστές αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να απωλέσουν το επίδομα στέγασης ή την επιστροφή ενοικίου.
Για τους λόγους αυτούς, η αγορά ζητά την πλήρη αναθεώρηση και διαγραφή των συγκεκριμένων διατάξεων πριν από την οριστική τους ψήφιση, προειδοποιώντας για γενικευμένη αναστάτωση στις μισθώσεις ακινήτων.