ΤΙ ΣΩΣΑΜΕ ΤΕΛΙΚΑ;

Γράφει και σχολιάζει ο Δημήτρης Σαλαπάτας Δικηγόρος Δ.Σ.Ν.

Όταν κινδύνευσαν οι τράπεζες, έγινε ένα μικρό… ΘΑΥΜΑ. Βρέθηκαν δισεκατομμύρια, ανακεφαλαιοποιήσεις, κρατικές εγγυήσεις, μηχανισμοί στήριξης, ο «Ηρακλής» και κάθε διαθέσιμο εργαλείο για να σωθεί το τραπεζικό σύστημα.

Και σωστά. Γιατί οι τράπεζες είναι κρίσιμο κομμάτι της οικονομίας και οι καταθέσεις των πολιτών έπρεπε να προστατευθούν.

Αλλά υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια που μάλλον ξεχάσαμε. ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ.

Σήμερα, περίπου 25,1 ΔΙΣ. ΕΥΡΩ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ βρίσκονται σε χαρτοφυλάκια που έχουν μεταβιβαστεί και διαχειρίζονται από servicers. Και απέναντι στον άνθρωπο που μπορεί να έχασε εισόδημα, δουλειά, περιουσία ή ολόκληρη την οικονομική του δυνατότητα, υπάρχει η μεγάλη… φιλοσοφία:

«ΕΣΥ ΥΠΕΓΡΑΨΕΣ. ΕΣΥ ΝΑ ΠΛΗΡΩΣΕΙΣ».

Τι βολικό!

Μόνο που υπάρχει ένα πρόβλημα.

Ο δανειολήπτης υπέγραψε το δάνειο. ΔΕΝ ΥΠΕΓΡΑΨΕ ΤΑ ΜΝΗΜΟΝΙΑ!

Δεν υπέγραψε την ανεργία.

Δεν υπέγραψε την κατάρρευση του εισοδήματός του.

Δεν υπέγραψε τα capital controls.

Δεν αποφάσισε την οικονομική πολιτική.

Και ασφαλώς δεν είχε κρυστάλλινη σφαίρα για να γνωρίζει τι θα συμβεί τα επόμενα χρόνια.

Για τις τράπεζες υπήρχαν ΛΥΣΕΙΣ.

Για τον δανειολήπτη υπάρχει η… ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ.

Εδώ είναι το παράδοξο. Όταν κινδύνευε το τραπεζικό σύστημα, το κράτος δεν είπε:

«ΑΝΑΛΑΒΑΤΕ ΤΙΣ ΕΥΘΥΝΕΣ ΣΑΣ ΚΑΙ ΚΑΛΗ ΤΥΧΗ».

Έτρεξε να το στηρίξει.

Όταν όμως ο πολίτης βρίσκεται σε αδυναμία, ξαφνικά η κοινωνική πολιτική τελειώνει εκεί που αρχίζει η φράση:

«ΜΑ ΕΙΧΕΣ ΥΠΟΓΡΑΨΕΙ».

Ασφαλώς και είχε υπογράψει! Αλλά Η ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ.

Και για να μην παρεξηγούμαστε:

Δεν λέω να χαριστούν τα δάνεια.

Δεν ζητάμε να προστατευθούν οι στρατηγικοί κακοπληρωτές.

Δεν ζητάμε να πληρώσει ο συνεπής πολίτης τα χρέη κάποιου άλλου.

Ζητάμε το απολύτως αυτονόητο:

ΙΣΟΝΟΜΙΑ!!!

Αν μια προβληματική απαίτηση μπορεί να μεταβιβαστεί σε επενδυτή σε σημαντικά χαμηλότερη αξία, γιατί ο ίδιος ο δανειολήπτης να μην έχει μια ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ να την εξαγοράσει ή να πετύχει μια βιώσιμη ρύθμιση;

Γιατί πρέπει ο επενδυτής να έχει εργαλεία και ο πολίτης να έχει μόνο… ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ, ΕΙΔΟΠΟΙΗΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΠΛΕΙΣΤΗΡΙΑΣΜΟΥΣ;

Γιατί η ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ να είναι τόσο εύκολη όταν αφορά το σύστημα και τόσο δύσκολη όταν αφορά τον άνθρωπο;

Και εδώ βρίσκεται η πραγματική πολιτική επιλογή.

Δεν είναι αν θα πληρώσει ο δανειολήπτης.

Είναι ΑΝ ΘΑ ΤΟΥ ΔΩΣΟΥΜΕ ΤΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΛΗΡΩΣΕΙ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΧΑΣΕΙ ΤΑ ΠΑΝΤΑ.

Γιατί πίσω από ένα «κόκκινο δάνειο» δεν υπάρχει απλώς ένας αριθμός σε ένα Excel.

Υπάρχει ΕΝΑ ΣΠΙΤΙ.

Μια οικογένεια.

Ένας άνθρωπος που μπορεί να εργάστηκε μια ολόκληρη ζωή για να αποκτήσει τέσσερις τοίχους.

Και εδώ η πολιτεία πρέπει να απαντήσει χωρίς υπεκφυγές:

ΑΝ ΜΠΟΡΕΣΑΜΕ ΝΑ ΣΩΣΟΥΜΕ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ, ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΣΩΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ;

Όχι από το χρέος.

Από την ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ.

Γιατί η πραγματική δεύτερη ευκαιρία δεν μπορεί να είναι προνόμιο των ισχυρών.

Πρέπει να είναι δικαίωμα και για εκείνον που έπεσε, αλλά θέλει να ξανασηκωθεί.

Και τελικά, μετά από όλα αυτά, μένει ένα ερώτημα που δεν χρειάζεται οικονομολόγο για να το καταλάβει:

ΣΩΣΑΜΕ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ.

ΤΩΡΑ ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΣΩΣΕΙ ΤΟΝ ΔΑΝΕΙΟΛΗΠΤΗ;

Γιατί ο πολίτης μπορεί να υπέγραψε το δάνειο.

ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΥΠΕΓΡΑΨΕ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΘΥΜΑ ΜΙΑΣ ΚΡΙΣΗΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕ Ο ΙΔΙΟΣ.